Prospectus

nl en

Kosmologie - waar komen we vandaan?

Course
2026-2027

Toegangseisen

De minor De Mysterieuze Realiteit is toegankelijk voor alle bachelorstudenten met een interesse in de revolutionaire concepten over ons wereldbeeld volgend uit de relativiteitstheorie en quantummechanica.  Daarom worden de vakken zo opgezet dat er geen andere voorkennis wordt verondersteld dan de wiskunde van de middelbare school.

Studenten afkomstig uit de bachelorprogramma’s Natuurkunde en Sterrenkunde van de Universiteit Leiden en studenten van de bacheloropleiding Applied Physics van de TU Delft zijn uitgesloten van deelname.

Beschrijving

"Waar komen wij vandaan?", is één van de grote vragen die de mens zich altijd heeft gesteld. Op aarde kunnen we graven naar de geschiedenis, maar waar komt de aarde zelf vandaan? Al snel na de inzichten van Einstein realiseerden priester Lemaître en anderen dat ook het heelal zelf ooit geboren is in een oerknal. Recente metingen met behulp van satellietexperimenten, in 2006 en 2011 met de Nobelprijs beloond, hebben dit nu grondig bevestigd en hierdoor kon een groot deel van de ontbrekende antwoorden worden gevonden.

13.7 miljard jaar geleden vond de oerknal plaats en nog steeds gloeit het heelal na van dat spektakel. Samen met de quantum- en kernfysica en het begrip dat de sterren grote kernfusiebommen zijn, beschrijft het een prachtig verhaal over de oorsprong van alles om ons heen. Tegelijkertijd vertelt het ons ook iets over de toekomst van ons heelal, maar om dat precies te begrijpen, moeten we nog een aantal knellende vragen beantwoorden. De zichtbare materie is bijvoorbeeld maar een kwart van alle materie die er is. Maar wat is die andere onzichtbare ‘donkere’ materie dan? En wat is de ‘donkere energie’ die een belangrijke rol speelt in de ontwikkeling van de toekomst van het heelal?

Kosmologie raakt ook aan de meest essentiële filosofische vragen. Waarom bestaat er überhaupt iets, in plaats van niets? En waarom is er precies dít universum? Maar ook hedendaagse ontwikkelingen leiden tot filosofische problemen. Waarnemingen van het heelal worden door computermodellen samengevat, maar die modellen zelf bevatten aannames over hoe het heelal werkt. Hoe beïnvloedt dat de zekerheid van onze wetenschappelijke kennis?

Leerdoelen

Aan het eind van dit college heeft de student een goede kennis van de gehele geschiedenis van het heelal en weet hij of zij waarom er een oerknal en een begin heeft moeten zijn. Ook zal de student de fundamentele ingrediënten in ons huidige standaardmodel kennen en begrijpen hoe we die te weten zijn gekomen. Verder kent de student de grote nog openstaande vragen rond donkere materie en donkere energie. Filosofische aspecten zoals het bestaan van het universum in het algemeen, alsmede concrete vraagstukken over het standaardmodel, komen ook aan bod.

Rooster

In MyTimetable kun je alle vak- en opleidingsroosters vinden, waarmee jij je persoonlijke rooster kunt inzien.

Daarnaast kun je My Timetable gemakkelijk koppelen aan een agenda-app op je telefoon en worden roosterwijzigingen automatisch in je agenda doorgevoerd; bovendien ontvang je desgewenst per e-mail een notificatie van de wijziging. Je kunt notificaties aanzetten bij Instellingen, nadat je bent ingelogd.
Vragen? Bekijk de video, lees de instructie of neem contact op met de ISSC helpdesk.

Onderwijsvorm

Naast het meegeven van wetenschappelijke concepten willen we de studenten meegeven dat de natuurkunde een discipline is waar experimentele waarnemingen een belangrijke rol spelen. Daarom zullen demonstratieproeven, YouTube filmpjes en zelf uit te voeren experimenten worden ingezet om te ervaren wat de impact van de theorie in de praktijk betekent.

Per week zijn er per vak twee colleges: een hoorcollege over de theoretische concepten, en een praktisch georiënteerd werkcollege, waarin de studenten op een creatieve manier aan de slag gaan om zich de concepten eigen te maken die in het college behandeld zijn.

Voor meer informatie zie Brightspace

Toetsing en weging

Om de kennis en het inzicht van de studenten te beoordelen maken we gebruik van korte (multiple-choice) testen die tijdens de (verplichte) werkcolleges afgenomen zullen worden. Als aanvulling is er ook de mogelijkheid om met individuele assessments te werken over specifieke onderwerpen die behandeld zijn in de (werk)colleges.

Herkansing, inzage & nabespreking

Tweemaal per studiejaar wordt de gelegenheid geboden tot het afleggen van het tentamen verbonden aan elk van de onderwijseenheden die in dat jaar worden aangeboden. Voor praktische oefeningen bepaalt de examencommissie de wijze van herkansing.
Voor inzage en nabespreking zie Brightspace

Literatuurlijst

Zie Brightspace

Inschrijven

Aanmelding gaat via EduXchange en is mogelijk van 19 mei 13:00 t/m 30 juni 23:59 2026
Voor de vakken en activiteiten die binnen het minor-programma vallen word je, na toewijzing door de opleiding, door de opleiding in samenwerking met de studentenadministratie ingeschreven. Dit geldt in ieder geval voor de FWN-minoren. Let op dat je je wel voor een eventuele herkansing zelf moet inschrijven.

Contact

Voor inhoudelijke vragen, neem contact op met de docent (rechts in de informatiebalk).  Voor informatie over inschrijvingen, toelating, etc., neem contact op met de onderwijsadministratie van de opleiding Natuurkunde: minor@physics.leidenuniv.nl